ZAMEK NEUHAUSEN – miejscowość Gurjewsk (siedziba powiatu)

Pierwsze wiarygodne wzmianki o Neuhausen pod Królewcem (Kőnigsbergiem) w Sambii pochodzą z 1292 roku. Wtedy to biskup Krystian von Műnhausen wydał rozkaz zbudowania w tym miejscu zamku – twierdzy.

Po reformacji kościoła w 1525 roku zamek stał się własnością Albrechta Hohenzollerna Brandenburskiego. Książę całkowicie przebudował zamek i zmienił go w podmiejski dworek myśliwski. W 1550 roku, kiedy książę podjął decyzję ożenku, podarował dworek swojej narzeczonej, Annie Marii Brunszwickiej.

20 marca 1568 roku w zamku Tapiau zmarł Albrecht. Rano, następnego dnia, 16 godzin po śmierci Albrechta, w zamku Neuhausen nagle umiera jego żona, trzydziestosześcioletnia Anna Maria. Budzi zwątpienie tak krótki okres czasu między zgonem małżonków. Szesnaście godzin, to akurat czas pokonania drogi nocą z Tapiau do Neuhausen. Jest zupełnie możliwe, że śmierć Anny nie była przypadkowa zwłaszcza, że piętnastoletni spadkobierca był bardzo chorowity. Władcza Anna mogła więc pretendować do roli regentki Prus. Odpowiedzi na szczegóły i na wszystkie pojawiające się pytania, nie ujęte w historycznych kronikach, dzięki talentowi twórczemu mogą udzielić pisarze, którzy postarają się rozwikłać tajemnice i stworzyć ciekawą powieść historyczną. Najprawdopodobniej wtedy też zostanie rozwiązana zagadka podziemnych przejść, ciągnących się od piwnic zamkowych do kościoła i dalej do młyna.

Co zaś tyczy się dalszych losów zamku, to w 1814 roku król Fryderyk Wilhelm III (1770 – 1840) podarował posiadłość bohaterowi wojen napoleońskich, generałowi Fryderykowi Wilhelmowi von Bűlow (1755 – 1816). Po śmierci generała zamek trafił w ręce hrabiego Lucknera, a następnie stał się własnością generała Bona.

Po 1945 roku w komnatach pałacowych mieściło się przedsiębiorstwo budowlane. Obecnie pozostałości zamku wywołują przygnębiające wrażenie. Konserwatorzy w zamku najprawdopodobniej nie pojawiali się ponad 100 lat. W Gurjewsku działa muzeum krajoznawcze, dla którego zamek byłby idealną siedzibą.