Żmudź (Žemaitija) to jeden z najbardziej fascynujących i wciąż mało odkrytych regionów Litwy. Z dala od tłumów Wilna czy Troków zachwyca spokojem, piękną przyrodą, drewnianą architekturą oraz niezwykle bogatą historią. To kraina silnej lokalnej tożsamości, dawnych tradycji i legend, w której polskie i litewskie dziedzictwo przeplata się na każdym kroku.
Polscy blogerzy z Rudeiczarne – Travel Blog pokazują ją z zupełnie innej strony – spokojną, autentyczną, pełną pięknej przyrody, fascynującej historii i śladów wspólnego polsko-litewskiego dziedzictwa.
W ich relacji znajdziecie gotowy 4-dniowy plan zwiedzania Żmudzi – od Rietavas i śladów rodu Ogińskich, przez tajemnicze Lopaičiai, aż po Żmudzki Park Narodowy i Telsze.
Dobrym początkiem podróży jest Rietavas (Retów) – miejscowość związana z rodem Ogińskich. Warto zobaczyć pozostałości dawnego założenia pałacowego, park, mauzoleum oraz neoromański kościół św. Michała Archanioła. W okolicy znajduje się także rezerwat torfowiskowy Aukštojo Tyro, gdzie drewniane ścieżki prowadzą przez niezwykły świat mokradeł i lasów. Odpocząć można nad jeziorem Kapstato.
Kolejny dzień pozwala bliżej poznać żmudzkie tradycje. Warto zobaczyć konie żmudzkie w miejscowej stadninie, a następnie odwiedzić Tverai z zabytkowym drewnianym kościołem. Szczególnie tajemniczym miejscem są Lopaičiai, związane z dawnymi wierzeniami Bałtów. Wśród leśnych ścieżek znajdują się głazy i miejsca kultu, które przypominają o przedchrześcijańskiej historii regionu. Miłośników historii zainteresuje również dwór w Giliogiris.
Żmudź to także niezwykła przyroda. Warto odwiedzić Plateliai i Żmudzki Park Narodowy, pełen jezior, lasów i malowniczych krajobrazów. W Plateliai znajduje się XVIII-wieczny drewniany kościół oraz centrum informacji o regionie. Jedną z największych atrakcji jest jednak Muzeum Zimnej Wojny, urządzone w dawnej radzieckiej bazie rakietowej. Podziemne pomieszczenia i zachowana infrastruktura pozwalają zajrzeć za kulisy jednego z najbardziej napiętych okresów XX wieku.
Podczas podróży warto spróbować lokalnych specjałów, między innymi šakotisa, przypominającego polskiego sękacza, oraz kastinysa, tradycyjnego żmudzkiego sosu podawanego z ziemniakami. Dobrym miejscem do poznania regionalnej kuchni są Telsze (Telsiai) – historyczna stolica Żmudzi, położona nad jeziorem Mastis. Miasto słynie między innymi z charakterystycznych figurek niedźwiedzi, katedry św. Antoniego oraz muzeum „Alka”, prezentującego historię i kulturę regionu.
Na bardziej odważnych czeka Sietuvos Kulgrinda – dawna kamienna droga prowadząca przez podmokły teren. Przejście po ukrytych pod wodą kamieniach jest nietypową i pełną przygód atrakcją.
Podróż warto zakończyć w Plunge, gdzie znajduje się imponujący pałac Ogińskich otoczony rozległym parkiem. Rezydencja, nazywana „żmudzkim Wersalem”, przypomina o znaczeniu tego rodu dla historii regionu.
Żmudź to idealny kierunek dla osób, które chcą zobaczyć inną Litwę – spokojniejszą, bardziej naturalną i mniej turystyczną. W ciągu kilku dni można tu połączyć historię, przyrodę, lokalną kuchnię, dawne wierzenia i ślady XX-wiecznej historii. Największym atutem regionu jest jednak jego autentyczność – zamiast pośpiechu i tłumów oferuje możliwość prawdziwego odkrywania miejsca, które wciąż pozostaje poza głównym szlakiem turystycznym.
Zapraszamy do zapoznania się z blogiem podróżniczym Rude i Czarne – „Żmudź na Litwie – gotowy plan zwiedzania”, który pokazuje region jako kierunek idealny na kilkudniową, pełną odkryć podróż https://rudeiczarne.pl/zmudz-na-litwie-gotowy-plan-zwiedzania-podroz/