HISTORIA

Zamek w Sztumie został wybudowany przez Zakon Krzyżacki w latach 1326-1331 w miejscu wcześniejszych umocnień pruskich. Powstał na niewielkiej wyniosłości, na wyspie pośrodku dawnego Jeziora Białego. Zamek pełnił rolę przyczółka osłaniającego od południa warownię malborską, był także letnią rezydencją wielkiego mistrza Zakonu Krzyżackiego. Sztumska warownia pozostała w rękach Zakonu do 6 stycznia 1468 r., kiedy została włączona do Prus Królewskich i na długie lata stała się rezydencją polskich starostów. Na zachód od zamku, w obrębie murów obronnych, rozbudowało się miasto lokacyjne. Wytyczono w nim 50 działek osadniczych. Władza spoczywała w rękach rady, na której czele stał wójt. Dwa razy w roku (22 VI i 11 XI) odbywał się w Sztumie jarmark, a w każdy piątek targ. Mieszczanie zajmowali się przeważnie uprawą roli i warzeniem piwa. Sztum był miejscem sądów ziemskich dla województwa malborskiego, a od XVI w. także sejmików szlacheckich.

Dzisiejszy Sztum usytuowany jest na przesmyku miedzy dwoma jeziorami: Barlewickim i Zajezierskim (które połączone tworzyły niegdyś jeden akwen wodny – J. Białe). Ze średniowiecznej zabudowy zamku, po XIX-wiecznych rozbiórkach przetrwały: główne skrzydło południowe, fragmenty skrzydła wschodniego, brama wjazdowa, studnia oraz fragmenty dwóch baszt i murów obronnych. Bractwo Rycerzy Ziemi Sztumskiej przypomina mieszkańcom i turystom bogatą przeszłość historyczną miasta, organizując turnieje rycerskie i pokazy walk. Na terenie zamku odbywają się także plenery malarskie i wystawy.

Miasto otoczone jest niezniszczonymi lasami z dużą ilością zwierzyny łownej i bogatym runem leśnym. W okolicy znajdują się 4 rezerwaty przyrody z ciekawą roślinnością. Krajobraz pojezierny oraz położenie w dolinie Wisły czynią gminę Sztum atrakcyjnym terenem wypoczynku i rekreacji.

INFORMACJE PRAKTYCZNE

ATRAKCJE TURYSTYCZNE
XIV-wieczny zamek pokrzyżacki (na Wzgórzu Zamkowym – turnieje rycerskie, pokazy walk, plenery, wystawy); kościół parafialny św. Anny (wnętrze neogotyckie z elementami wystroju barokowego); kościół poewangelicki (budowla o formach neoklasycystycznych) z XIX w. w którym mieści się tzw. Małe Muzeum; pałace i dworki szlacheckie m.in. w Waplewie Wielkim, Zajezierzu, Barlewicach, Czerninie, Małych Ramzach; fosa staromiejska z rzeźbą koni sztumskich; bulwar zamkowy; przystań jachtowa w Białej Górze; śluza w Białej Górze

zwiedzanie zamku: Janusz Ryszkowski, e-mail: janusz.ryszkowski@sztum.pl

KULTURA
Sztumskie Centrum Kultury, ul. Reja 13, tel. 55 640 63 45, www.scksztum.pl

Stowarzyszenie Bractwo Rycerzy Ziemi Sztumskiej, ul. Zacisze 19, tel. 603 407 573,
e-mail: hermanad@wp.pl, www.rycerzesztum.prv.pl

W Kino-Teatrze „Powiśle” swoją siedzibę ma Sztumskie Centrum Kultury, które sprawuje opiekę nad obiektem.
Sztumskie Centrum Kultury zajmuje się przygotowywaniem i realizacją programów o charakterze kulturalnym i oświatowym. Ważną sferą aktywności jest działalność edukacyjna. Całorocznie prowadzone są zajęcia m.in. nauki tańca, plastyczne, teatralne, gry na gitarze, keyboardzie, pianinie, perkusji oraz flecie. Obiekt zapewnia zaplecze artystyczne, dzięki któremu możliwa jest oprawa muzyczna i plastyczna organizowanych tu imprez kulturalnych. W piwnicach znajdują się pracownie artystyczne – teatralna (Sala Czarna), muzyczna i magazyny. Pierwszy poziom budynku zajmuje kino-teatr, pomieszczenia wystawiennicze i pracownie. Posiada on charakter wystawowo/muzealny, znajduje się tam m.in. sala kinowa, sala konferencyjna, sale warsztatowe oraz korytarz przeznaczony na wystawy historyczne, etnograficzne i kolekcjonerskie, promujące głównie historię Ziemi Sztumskiej oraz regionu, wystawy sztuki współczesnej, malarstwa, grafiki, rysunku, rzeźby, plakatu i innych form sztuki plastycznej. Przy ich organizacji SCK współpracuje z muzeami, ośrodkami kultury, instytucjami o charakterze naukowym, zarówno krajowymi jak i zagranicznymi. Sale wykorzystuje się także w celach konferencyjno-bankietowych (do dyspozycji jest nagłośnienie oraz sprzęt oświetleniowy). Drugi poziom tworzą pomieszczenia o charakterze biurowym oraz warsztatowym. W budynku Kino-Teatru istnieje także możliwość poprowadzenia imprez połączonych (np. konferencji naukowej i wystawy, wernisażu i koncertu). Doświadczenie w zakresie organizacji różnego rodzaju imprez gwarantuje powodzenie każdego przedsięwzięcia. Kino-Teatr „Powiśle” to jedyne kino cyfrowe na Powiślu. Kino posiada bardzo rozbudowany zakres seansów filmowych oraz bajek. Filmy emitowane są w bardzo krótkich odstępach czasu od premiery.

BAZA NOCLEGOWA
Zajazd Jonatan, Czernin, ul. Sadowa 2, tel. 55 640 20 09 e-mail: zajazd_jonatan@wp.pl, www.zajazd-jonatan.pl
Gospodarstwo Rolne. Agroturystyka Jakub Gossa „Stajnia Iskra”, Sztumskie Pole, ul. Łąkowa 19, tel. 55 277 34 01, 504 025 326, e-mail: kontakt@stajniaiskra.com.pl, www.stajniaiskra.com.pl
Dworek u Leszczyńskich, Gościszewo, Kolonia PKP, tel. 55 647 41 03, 697 084 634, e-mail: biuro@leszczynski-bud.pl, rezerwacja@leszczynski-bud.pl, www.dworekuleszczynskich.pl
Leśniczówka Wydry – kwatera myśliwska, Wydry 2, tel. 55 277 21 69, www.lasypowisla.pl
Camping Leśny „Nad Białym“, Sztumskie Pole, ul. Żeromskiego 34, tel. 507 077 909, 503 160 340, e-mail: poskor1@wp.pl, www.nadbialym.com.pl
Gospodarstwo Agroturystyczne Klimbergowice, Sztumska Wieś 60a, tel. 55 640 48 08, 605 550 079, e-mail: klimberg@wp.pl
Gospodarstwo Agroturystyczne w Postolinie, Postolin 23, tel. 55 277 14 68, 696 501 947, e-mail: postolin23@gmail.com, www.postolin23.pl
Biały Dworek, Postolin 106, tel. 793 290 921
Gospodarstwo Agroturystyczne „Pałac”, Barlewice, tel. 55 277 39 39, e-mail: palac@palac.malbork.pl
Gospodarstwo Agroturystyczne: Dom w lesie Mirosław Krzyżak, Sztumskie Pole, ul. Łąkowa 18, e-mail: chrabol@onet.eu, www.powislanska.hq.pl
Agroturystyka Franciszek Konefał, Sztumskie Pole, tel. 55 272 61 59, 604 375 231,
www.powislanska.hq.pl
Ilona Balicka Agroturystyka, Lądziki 16, Sztumskie Pole, tel. 55 277 39 39
Gospodarstwo Rolne Agroturystyka Iwona Maliszewska, Lądziki 17, Sztumskie Pole
Gospodarstwo Agroturystyczne „Kuliki” Mirosław Barcikowski, Sztumska Wieś 61, tel. 55 267 92 19
Gospodarstwo Agroturystyczne Jadwiga i Lucjan Węcławowicz, Zajezierze 12, tel. 600 356 104, 55 640 50 80
Gospodarstwo Agroturystyczne Andrzej Węcławowicz, Zajezierze 19, tel. 500 267 223
Noclegi u Grażyny, Gościszewo 12B, tel. 669 887 564, 725 398 308

GASTRONOMIA
Restauracja Bar Smakosz, Sztum, ul. Osińskiego 5, tel. 55 277 22 50
Restauracja Przedzamcze, Sztum, ul. Jagiełły 27, tel. 55 277 78 31, www.przedzamcze.com.pl
Karczma Podkowa, Sztum, ul. Jagiełły 7
Zajazd Jonatan, Sztum, ul. Sadowa 2, tel. 55 640 20 09, e-mail: zajazd_jonatan@wp.pl, www.zajazd-jonatan.pl
Pizzeria Roma, Sztum, ul. Galla Anonima 2, tel. 55 277 55 55
Roma Zamek, Sztum, ul. Galla Anonima 16
Fantazja Pizza Pub, Sztum, ul. Galla Anonima 1, tel. 55 277 32 22, www.pizzasztum.pl
Bar Fast Food, Sztum, ul. Mickiewicza 30a, tel. 55 277 32 22, www.pizzasztum.pl
Tiesto Pizza, Czernin, ul. Sadowa 6, tel. 518 866 803, 518 866 804, www.pizzatiesto.pl
Caffe Figaro, Sztum, ul. Jagiełły 2, tel. 55 272 07 40
Mała Gastronomia, Sztum, ul. Reja 11
Pub Corona, Sztum, ul. Reja 13, tel. 509 802 590
Bar Przystań, Sztum, ul. Młyńska 9
Bar Pod Basztą, Sztum, ul. Władysława Jagiełły 8, tel. 55 277 78 31
Bar Przydrożny, Gościszewo 10, tel. 55 277 11 25

IMPREZY – Ogólnopolski i Międzynarodowy Przegląd Sztuki Więziennej, Dni Ziemi Sztumskiej, Noc Świętojańska, Koncerty Letnie na placu Wolności, Festiwal Teatrów Ulicznych

informacje: www.scksztum.pl

Urząd Miasta i Gminy
ul. Mickiewicza 39, tel. 55 640 63 03
www.sztum.pl