Zamki krzyżackie fascynują i przyciągają wzrok. W czasach średniowiecza tworzyły znakomity system obronny, dzisiaj są materialnym świadectwem historii i niewątpliwą atrakcją turystyczną. Oprócz zamków krzyżackich na dawnych ziemiach państwa zakonnego powstały także zamki biskupie i kapitulne. Wszystkie cechuje oryginalna średniowieczna bryła architektoniczna, niepowtarzalne piękno ceglanej kompozycji i solidne budownictwo, wkomponowane w pejzaż miast i wsi, który wywiera ogromne wrażenie – wzbudza zainteresowanie i chęć poznania historii tych ziem. Pomimo zmian politycznych, gospodarczych i licznych wojen na ziemiach dawnych Prus, które obecnie należą do Polski, obwodu kaliningradzkiego Federacji Rosyjskiej oraz Litwy, pozostały zamki – okazałe pomniki minionej świetności i szczególnego świadectwa historii, oddającego istotę dziejów tych ziem. Przetrwały do naszych czasów w rożnym stanie zachowania. Wiele z nich zostało całkowicie zniszczonych, po wielu pozostały tylko ruiny lub fragmenty – każda z tych form stanowi wartość historyczną. Te, które zachowały się, odrestaurowano w większości ze zniszczeń i dewastacji. Nadano im nowe funkcje. Mieszczą się w nich muzea, biblioteki, archiwa i domy kultury, a nawet hotele i restauracje. Dzięki temu obiekty te można podziwiać nie tylko jako architektoniczne zabytki, ale także uczestniczyć w atrakcyjnych programach skierowanych do wszystkich zainteresowanych.

Na przełomie XVIII i XIX w. w Prusach Wschodnich utworzono sieć fortyfikacji i umocnień polowych, które chronić miały państwo pruskie przed atakiem armii carskich. Do najważniejszych należała tzw. Pozycja Jezior Mazurskich. Bazując na istniejącej twierdzy Boyen w Giżycku utworzono liczne fortyfikacje polowe, blokujące natarcie ze wschodu przez obszar Wielkich Jezior Mazurskich. Ważną rolę w tym systemie obronnym pełniła twierdza w Królewcu (dzisiejszy Kaliningrad) składająca się z szeregu fortów tworzących linię umocnień o długości 43 km. Forty przetrwały do naszych czasów w rożnym stanie zachowania. Najstarszą, bo sięgającą czasów XIV w., fortyfikacją nadmorską obszaru pobrzeża Bałtyku jest twierdza Wisłoujście w Gdańsku, której zadaniem było zapewnienie bezpieczeństwa portu gdańskiego od strony ujścia Wisły. Budowle te, wzniesione głownie z czerwonej cegły, nawiązują stylem do pozostałych na tym terenie gotyckich zamków. Stanowią atrakcje turystyczne udostępnione zwiedzającym, często oferujące bogaty program imprez plenerowych, pokazów i warsztatów.

  • wersja polska – link
  • wersja angielska – link
  • wersja niemiecka – link
  • wersja rosyjska – link

Wydanie map jest działaniem projektu nr PR/1/008/2018 pn. ‘Tourism beyond the boundaries – tourism routes of the cross-border regions of Russia and North-East Poland’.

Za powyższą treść odpowiada wyłącznie Stowarzyszenie gmin „Polskie zamki gotyckie” i nie może być ona w żadnym wypadku traktowana jako odzwierciedlenie stanowiska Unii Europejskiej, IZ lub Wspólnego Sekretariatu Technicznego PWT Polska – Rosja 2014-2020.